Kolejka Marecka

Co do ostatniego zdania, to z pozostałości na terenie Warszawy zachowała się nastawnia, która obsługiwała także wąski tor na przy stacji Targówek.

Nie wnikając w całą resztę (wpadłem na chwilkę i nie mogę się jeszcze zdecydować - jestem, czy mnie nie ma ), w jednym miejscu muszę nieśmiało zapytać:

Ksenofob napisał:

ulica Generalska nosiła swoje zaszczytne miano dopiero od 1939 roku

Czy to aby pewne? Wiem, że funkcjonuje Legenda o von Fritschu, jednak z dokumentów, do których dotychczas miałem dostęp, nic takiego nie wynika. Na niemieckich planach (od razu napiszę: wiem, bywały na nich niezłe błędy) z roku 1941, odcinek zachodni nazywa się po nowemu - Wilnaerstrasse, na Targówku nadal Radzymińska. W 1943 nazwa Wilnaerstrasse dotyczy całej ulicy, w 1944 (i tu pewnie jest błąd) cała nazywa się Radzymińską. Na powojennych planach z lat 1946 i 1947, też mamy Radzymińską. Zresztą, miasto kończyło się wówczas jeszcze na linii Trockiej i Kraśnickiej a późniejsza Generalska dopiero od tego miejsca się zaczynała.

michel napisał:

Ksenofob napisał:

Pierwsza rzecz, której nie ma co rozpatrywać, tylko należy natychmiast zmienić, to "Powstanie Warszawskie" napisane małą literą. Wstyd!

Wstydzić się powinien ten, kto nie zna zasad a zwraca uwagę i to jeszcze krzykiem.

[...]ze względów uczuciowych bądź dla uwydatnienia szacunku także możemy pisać wielką literą.
Z tego samego powodu wielką literą możemy pisać nazwy wydarzeń dziejowych: Powstanie Warszawskie, Unia Lubelska, Powstanie Styczniowe, Wiosna Ludów." [Słownik ortograficzny języka polskiego PWN] (podkreślenia moje).

Więc wstydź się!
Na stronie poświęconej Warszawie - na Warszawikii na przykład - o Powstaniu Warszawskim trzeba pisać tak, aby uwydatnić szacunek dla jego Uczestników.

Nowy słownik ortograficzny PWN, (Warszawa 2002) precyzuje:
Użycie wielkiej litery jest wyrazem jego postawy uczuciowej (np. szacunku, miłości, przyjaźni) w stosunku [...] do tego o czym pisze.

Wykładnia wydawnicza jest natomiast taka, że w tekstach oficjalnych - a takim jest hasło w Wikipedii - należy zachować wszelkie możliwe formy okazywania szacunku. Tak więc - pomijając już to, czy na stronie poświęconej Warszawie wypada pisać "Powstanie Warszawskie" małą literą - jest to zwykły błąd w sztuce.

EOT
________________________________

chrisfox napisał:

Wiem, że funkcjonuje Legenda o von Fritschu, jednak z dokumentów, do których dotychczas miałem dostęp, nic takiego nie wynika.

Opowieść jest spójna i logiczna, nie ma podstaw, żeby w nią nie wierzyć.

chrisfox napisał:

Na niemieckich planach (od razu napiszę: wiem, bywały na nich niezłe błędy) z roku 1941, odcinek zachodni nazywa się po nowemu - Wilnaerstrasse, na Targówku nadal Radzymińska. W 1943 nazwa Wilnaerstrasse dotyczy całej ulicy, w 1944 (i tu pewnie jest błąd) cała nazywa się Radzymińską. Na powojennych planach z lat 1946 i 1947, też mamy Radzymińską.

Zmiany nazw ulic za okupacji (zarówno niemieckiej, jak i późniejszej) to czysta kosmetyka - polegała przede wszystkim na zmianie tabliczek. Natomiast masowych zmian w księgach hipotecznych nie wprowadzano. Różnice na planach miast drukowanych za Niemca wynikają raczej z lekceważenie nowych przepisów (wony rynek, brak cenzury), niż ze zmian stanu faktycznego. Pod okupacją sowiecką planów - szczególnie pierwszej połowie lat '50 sytuacja była zupełnie inna - nie było wolnego rynku, a i cenzura zajmowała się takim duperelami. (No i nie wydawano map i planów - powstał zdaje się jeden, z okazji festiwalu młodzieży, na którym sfalsyfikowano rzeczywistość geograficzną.)
Tak więc "niemieckie" plany (a tak naprawdę w większości polskie, okupacyjne) nie są rzetelnym źródłem historycznym.

chrisfox napisał:

Zresztą, miasto kończyło się wówczas jeszcze na linii Trockiej i Kraśnickiej a późniejsza Generalska dopiero od tego miejsca się zaczynała.

Nie rzutuje.
A nawet wprost przeciwnie.
Straße to po niemiecku nie tylko ulica, ale i droga, szosa.
Generalstraße oznaczało Szosę generalską. równie dobrze można by powiedzieć, że przed 1916 nie było na wschód od torów kolei obwodowej ulicy Radzymińskiej. Nie było. Była "szosa Radzymińska".
Która automatycznie stała się "ulicą Radzymińską".
I taki sam mechanizm zastosowano podczas powiększania miasta w 1951 - nie tylko przy Generalskiej.
(Und da liegt der Hund begraben. Gdyby to była ulica miejska, to pewnie zauważono by niemiecką genezę nazwy. Skoro jednak była to szosa wiejska, to skorzystano z tradycyjnej, niemal zapominanej nazwy, zachowanej jedynie w wersji niemieckiej. No i powstała ulica Generalska...)

chrisfox napisał:

Ksenofob napisał:

ulica Generalska nosiła swoje zaszczytne miano dopiero od 1939 roku

Czy to aby pewne?

Raczej tak - nawet jeśli nie widzieliśmy tabliczek z nazwą Generalstraße
Przemawia za tym miejsce śmierci Fritscha, upamiętnienie tegoż wydarzenia przez Niemców, niechęć propagandzistów Geobelsa do wspominania nazwiska Fritscha (ciągnął się za nim skandal obyczajowy), uzus kreowania nazw ulic na terenach włączanych w skład miasta, no i - co jest równie ważne - dyskretna rezygnacja władz miasta z tej nazwy.
Brak dokumentów normatywnych to kwestia wtórna, którą można pominąć.
Wątpliwości można by było mieć dopiero wówczas, gdyby znalazł się akt prawny nadający inkryminowanemu odcinkowi imię "Radzyminautobahn", czy coś podobnego.

Jak chcesz, to poszukam Ci "twardych" dowodów. Ale dopiero wiosną.
X

P.S. Bynajmniej nie upieram się przy stwierdzeniu, że nazwa została nadana w 1939 roku. Zdaje się że pierwszy oficjalny komunikat o zmianie nazw wydano 24 maja 1940.

Ostatnio edytowany przez Ksenofob (30.08.2010 00:55:46)

Ano, popatrzyłem, dość pobieżnie - inna rzecz, że zbyt wiele do czytania nie ma. I dwie drobne uwagi na dobry początek:

1. "Zewnętrzny" odnośnik nazywa się "Zdjęcia ze stacji Targówek". Prowadzi do jednego znanego obrazka umieszczonego na Imageshack - raczej zresztą pochodzącego z mojej strony, gdyż tam od dawna funkcjonującego. Zdjęć z Targówka zresztą jest tam całkiem sporo, po cóż więc dublujący się z tamtą zawartością i - powiedzmy szczerze - niezbyt obszerną treść niosący odnośnik?
2. W granicach Warszawy zachowały się przynajmniej dwa relikty kolejki - oprócz wspomnianej już powyżej nastawni, jest jeszcze (tzn. jeszcze wiosną była) pamiątka po łącznicy Jurgensa - słupek na Strzeleckiej.

W tym, co jest, zauważa się nieścisłości i niekonsekwencje - jakby trochę brakowało wytrwałości, co mnie zresztą nie dziwi, bo temat wbrew wąskiej nazwie, całkiem niewąski Dlaczego wspomniana jest bocznica do Izabelina (istniejąca zresztą chyba nieco dłużej, niż rok - jest takla tabelka: http://www.marki.net.pl/kolejka/bocznice.html) a nie ma mowy o znacznie dłuższej odnodze do położonego dalej tartaku Koterwy? Dlaczego mowa jest o linii Struga-Zegrze a nie ma słowa o jej przedłużeniu do Wawra? Itd.

chrisfox napisał:

Gdyż - póki co - przekonany się niestety nie czuję, ani trochę.

Ja kopii kruszyć nie zamierzam, ale nie za bardzo rozumiem, do czego trzeba Cię przekonywać?

balcerek napisał:

Po szóste, sformułowanie "działania wojenne kampanii wrześniowej" zalatuje nieco PeeReLem. Lepsze byłoby "działania wojenne kampanii 1939 roku".

Semantyka nigdy nie była moją najmocniejszą stroną. Dlatego moje pytanie brzmi - dlaczego?

Dlatego, że to określenie polityczne, a nie historyczne.
Pod panowaniem PZPR historia najnowsza była traktowana dialektycznie, a 1939 rok był rozumiany w kategoriach determinizmu historycznego. Pilnowała tego m.in. Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Zapisami cenzorskimi objęte były niemal wszystkie określenia kampanii 1939 roku oprócz "Wojna Obronna" orz "Kampania Wrześniowa".
"Wojna Obronna" było terminem obowiązkowym dla politruków i oficjalnych historyków. Według nauki marksistowskiej w wyniku tej właśnie wojny zakończyła swoje istnienie burżuazyjna Rzeczpospolita Polska, będąca - zgodnie z zasadami determinizmu historycznego - jedynie etapem na drodze ku państwu opartemu na zasadach marksistowsko-leninowskich. PRL powstał w wyniku Wojny Wyzwoleńczej Narodu Polskiego, rozpoczętej 5 października 1939 roku. Dziś tego terminu w publikacjach naukowych się nie używa w ogóle.(Czasami tylko pojawia się w Wikipedii i podobnych "fachowych" stronach.)
"Kampania Wrześniowa" było druga nazwą, która mogli stosować ci, którzy nie zgadzali się na marksistowską wykładnię dziejów. Dotyczyło to przede wszystkim środowisk kombatanckich. Nazwa - choć niewłaściwa z perspektywy marksizmu-leninizmu - była wygodna dla wszystkich wrogów II RP, bo podkreślała krótkość działań wojennych, oraz pozwalała uniknąć pytań o wszystko to, co toczyło się w październiku, czyli o Sowietów. Ot, taka dialektyczna sztuczka.
Dziś w najnowszej literaturze używa się neutralnych politycznie i właściwych merytorycznie terminów "kampania 1939 roku", lub "kampania Polska 1939 roku".
Nie to, żeby "kampania wrześniowa" to był jakiś błąd, ale dziś już trochę zalatuje przeszłością i jest raczej dowodem na brak fachowości - tak, jak byś napisał "cyngiel" zamiast "spust"
Mi osobiście też zdarza się powiedzieć "kampania wrześniowa", ale w tekstach pisanych, szczególnie oficjalnych - nigdy.

X

P.S. Tylko nie dyskutujmy proszę o tym, kto pierwszy użył "kampanii wrześniowej", ani o tym, jak ma się to wszystko do współczesnych decyzji wyborczych, bo nie ma to zbyt wiele sensu.

Ostatnio edytowany przez Ksenofob (30.08.2010 14:22:00)

Ksenofob, nie za dużo tu zadęcia i propagandy  antypropagandowej?

Według moich danych archiwalnych, nazwę Generalska nadano ulicy w 1954 roku. Wcześniej, zapewne od przyłączenia Zacisza do Warszawy, była to ulica Świerczewskiego.  Niestety nie umiem powiedzieć, kiedy zaciszańska ulica Piłsudskiego straciła  tę nazwę.